creative commons (Wikipedia “German rearmement”)
Duitsland wil op korte termijn het grootste leger van Europa uitbouwen. Volgens de plannen zal het Duitse leger 180 miljard euro spenderen, een vervijfvoudiging in amper 15 jaar, en meer dan Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk samen. Ongezien sinds de jaren dertig. We bellen Ludo De Brabander van Vrede vzw voor een stand van zaken.
Ludo De Brabander: “Dat brengt toch het beeld van de Duitse militarisering in de 20ste eeuw opnieuw naar boven. Vooral Frankrijk, dat drie Duitse invasies meemaakte, is bezorgd.”
“West-Duitsland werd al in 1955 in de NAVO opgenomen, voor een deel om het militair onder controle te kunnen houden. Dat liet een ‘normalisering’ van het Duitse leger toe, maar vooral voor Frankrijk bleef het ondenkbaar dat Duitsland zo sterk zou herbewapenen als nu. Op dit moment is er geen vrees dat dit tot militaire spanningen zal leiden aan de grenzen, maar dat valt in de toekomst niet uit te sluiten.”
RC: Niet alleen Duitsland is met de herbewapening bezig, ook de andere landen en de Europese Unie met ReArmEU.
Ludo De Brabander: “Onze leiders plaatsen dit in het kader van de Russische dreiging die er zou zijn na de aanval in Oekraïne. De Franse president Macron had al in 2017, tijdens Trump 1, opgeroepen tot meer ‘strategische autonomie’ en Duitsland stelt dat het ‘zijn verantwoordelijkheid moet nemen voor een sterker Europa’. Vandaar dat Ursula von der Leyen, voormalig Duits minister van Defensie, vorig jaar ReArm Europe lanceerde. Dat zegt enerzijds dat de EU-lidstaten 1,5% van hun begroting extra mogen uitgeven aan het militaire apparaat. Samen 650 miljard, dat de lidstaten zelf moeten uitgeven en dat ze buiten de budgettaire EU-norm mogen houden. Dat mogen ze niet doen voor sociale uitgaven. Daarbovenop voorziet de EU zelf nog eens 150 miljard voor het zogenaamde Security Action for Europe (SAFE)-programma. Dat alles voor ‘een Europees defensiebeleid’ dat op een militarisering van Europa neerkomt.”
RC: Maar kan men echt spreken van een gemeenschappelijk Europees defensiebeleid? Elk land ziet het als een opportuniteit voor de eigen wapenindustrie en om de eigen legers te versterken, terwijl ze ondertussen aan de NAVO blijven vasthouden (die geleid wordt door de VS en waar ook Turkije in zit).
LDB: “Er zijn drie visies op defensie: zij die het nationaal belang vooropstellen, de ‘Atlantische’ stroming die de VS volgt en de meer op Europa gerichte stroming, geleid door Frankrijk. De drie stromingen lopen door elkaar. Er zijn pogingen om de militaire industrie meer op een Europese leest te schoeien, maar je ziet toch dat het geld vooral de eigen wapenindustrie voedt, kijk maar naar Duitsland. Mark Rutte en anderen hebben het over een ‘oorlogsindustrie’ die de motor moet zijn van de algemene economische heropleving van Europa. Bij dit militair keynesianisme kunnen vraagtekens gesteld worden, maar het gevolg is wel dat bedrijven zoals het grootste Duitse wapenbedrijf Rheinmetall heel veel bestellingen krijgen. De omzet van dat bedrijf was 4,7 miljard in 2014, volgend jaar zal dit gestegen zijn tot meer dan 20 miljard en tegen 2030 50 miljard.”
“De relatieve afhankelijkheid van de VS zal verminderen door een verhoging van de militaire uitgaven. Het ‘European Defence Fund’ stimuleert samenwerking tussen Europese bedrijven, maar dat loopt niet altijd vlot. Pogingen om een Frans-Duits gevechtstoestel te bouwen zijn afgesprongen ten gevolge van de belangen van de individuele bedrijven die betrokken zijn bij het project.”
“Wat ook speelt, is dat de VS nog altijd zeer dominant is. Vergeet niet dat de uitbreiding van de NAVO voor een deel als bedoeling had Europa te verdelen. Dat was het project van Brzezinski: het afremmen van de Europese eenheid op het gebied van veiligheid.”
RC: Polen gaf in 2019 11 miljard uit aan het leger. Ondertussen zitten die aan 50 miljard, 4,7% van het Poolse BNP. Zien Polen en Duitsland elkaars militaire inspanningen niet als bedreiging? Als het zo doorgaat, zullen we de NAVO vooral nodig hebben om te voorkomen dat de Europese landen elkaar niet opnieuw te lijf gaan.
LDB: “Polen is inderdaad aan het militariseren, maar dit heeft vooral te maken met de angst voor Rusland. Polen vindt het oké dat Duitsland zijn leger uitbouwt, zolang dat gericht is tegen Rusland. Ze kijken wel met wantrouwen naar overwinningen van de extreemrechtse AfD in Duitsland. AfD kijkt meewarig naar de besteding van grote sommen geld aan de confrontatiepolitiek met Rusland. Ze vragen diplomatie met Rusland, wat ook een klassiek links standpunt is, en ook dat van de vredesbeweging. Maar in tegenstelling tot de vredesbeweging pleit de AfD niet voor een afslanking van het leger, integendeel: Duitsland moet ‘een trots en sterk leger hebben voor de verdediging van het grondgebied’, met verplichte legerdienst. Een Duitsland dat op een berg wapens zit en een pact afsluit met Rusland, zoals aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog, is een doembeeld voor Polen. Veel Duitse jongeren zijn niet enthousiast over de invoering van de dienstplicht. Er zijn al een paar nationale acties gevoerd. Op 20 november komt er een nationale scholierenstaking.”
Podcast: Play in new window | Download
Subscribe: Apple Podcasts | Android | RSS