Vlaamse wapenexports richting Isaël: zal Diependale de wetgeving toepassen?

bron: wikipedia

Een rechter oordeelde deze week dat de Vlaamse regering de wetgeving op wapentrafiek niet toepast. Als eerste reactie besloot deelpremier Matthias Diependaele om in beroep te gaan tegen de uitspraak, zonder overleg binnen de deelregering.
We bellen Jo van Vredesactie, één van de organisaties die de zaak aanspanden.  

“Het bedrijf had nagelaten om een doorvoervergunning aan te vragen en dus de Vlaamse regels over wapentrafiek heel duidelijk geschonden. Diependaele zou zelf stappen moeten ondernemen tegen de exporteur. “

Op radio1 benadrukte Diependaele dat hij het nodige doet om wapentrafieken vanuit Vlaanderen richting  Israël te stoppen. “Zijn daden wijzen op een andere houding”,  aldus Jo Dirix van Vredesactie. Vredesactie heeft een petitie opgezet om de zaak op de agenda te kunnen zetten van het Vlaams parlement.

ACHTERGROND: Eén tegengehouden, drie laten passeren

Begin juni werd in de haven van Antwerpen een container met onderdelen voor Israëlische tanks, afkomstig van een Franse wapenproducent, aan de kant gezet. Dit gebeurde nadat Vredesactie de kat de bel aangebonden had. Toen bleek dat de overheid een tweede gelijkaardige container net ervoor had laten passeren.

Jo Dirix (Vredesactie): “Eigenlijk gaat het niet over twee, maar over vier containers van dezelfde afzender naar dezelfde bestemmeling: een militair bedrijf dat hofleverancier is van het Israëlisch leger. Eind mei was er al een (derde) container vertrokken. Nadat die ene container begin juni was tegengehouden, is er nog een vierde container met wapens vanuit Antwerpen verscheept naar Israël. Minister Diependaele zegt in rechtbank, parlement en in de media dat die vierde container aan de kant gezet is, maar volgens onze gegevens klopt dit niet. Diependaele wil de identificatiegegevens van die vierde, tweede zogezegd tegengehouden, container niet geven en zegt dat de container op 14 juli gecontroleerd werd in Antwerpen. Wij hebben gegevens dat deze ‘spookcontainer’ op 4 juli vanuit Antwerpen richting Israël is vertrokken. We hopen dat wakkere parlementsleden en journalisten daar vragen over zullen stellen.”

“Diependale verklaarde dat zijn diensten wapenonderdelen uit de container zouden gehaald hebben en niet-militair materieel zouden teruggegeven hebben aan het bedrijf.  Volgens de wettelijke bepalingen moet daarvan melding gemaakt worden en moet het parket een onderzoek starten. Dat is niet gebeurd. Er gebeuren heel wat bizarre dingen in dit dossier.”

 “Op vragen over een stand van zaken wordt geantwoord dat ‘het tijd kost’. Er wordt niet gezegd welke stappen gezet zijn, wanneer de uitkomst zal bekend zijn, en wat de regering zal doen om verdere wapenexport in  de toekomst te voorkomen.”

“Men heeft twee containers laten passeren (één in mei, één begin juni, nvdr), er is geen pro-actief beleid, gedurende een maand wordt niet gecommuniceerd over een tweede container die zou tegengehouden zijn, en er worden geen antwoorden gegeven op vragen … We kunnen dus geen vertrouwen hebben in de goede behandeling van dit dossier. Daarom zijn we naar de rechter gestapt.”

UITSPRAAK: Vlaanderen past wetgeving niet toe 

JD: “De rechtbank heeft de bevolen deze container tegen te houden en gezegd dat Vlaanderen tekortschiet in het toepassen van haar eigen en de internationale wetgeving. Ze heeft ook een dwangsom opgelegd als er nog transporten zouden gebeuren. Dit is een historisch vonnis, want het wijst de Vlaamse overheid expliciet op het niet toepassen van de wetgeving.”

Voor doorvoer van materiaal bepaalt Europese wetgeving dat “dual use”-materiaal dat niet noodzakelijk een militaire bestemming heeft, niet zomaar mag tegengehouden worden.

JD: “Daarover bestaat in dit geval weinig twijfel. Het gaat over materiaal geproduceerd door een wapenproducent met als bestemming een ander wapenbedrijf.”

Minister Diependaele wilde in beroep gaan tegen de uitspraak van de rechter. Het eerste argument was dat Vlaanderen een zeer strenge wetgeving heeft.

JD: “Zonder Vredesactie was de container die nu tegengehouden is, gewoon gepasseerd. Ja, er is een restrictieve regelgeving, maar die moet wel toegepast worden. De rechter stelt expliciet dat Vlaanderen daarin structureel tekort schiet. De enige objectieve gegevens die wij ter beschikking hebben, wijzen er trouwens op dat de overheid toch nog een container heeft laten vertrekken naar Israël.”

Het tweede argument voor een beroep tegen de beslissing is dat de overheid vatbaar zou zijn voor procedures van Israëlische wapenproducenten als we nog meer containers aan de kant zetten en tegenhouden zonder onderzoek.

JD:  “Vlaanderen heeft wettelijk de verplichting om die wapens tegen te houden, los van wat de Franse overheid beslist heeft. Het bedrijf heeft trouwens nagelaten om een doorvoervergunning aan te vragen in Vlaanderen en dus onze regels over wapentrafiek heel duidelijk geschonden. Vlaanderen zou zelf stappen moeten ondernemen tegen die firma. ” 

“Ondertussen heeft minister Diependaele aangegeven dat hij toch geen beroep zal aantekenen (na druk door coalitiepartner Vooruit, die niet opgezet was met de soloslim van de deelpremier, nvdr). Het lijkt er echter op dat er geen stappen zullen gezet worden tegen het bedrijf dat probeerde wapens zonder vergunning door te voeren.”

Andere overheden hebben in het verleden ook nagelaten om op te treden. In het verleden gaf het federaal ministerie van economische zaken een akkoord voor export van munitie naar Israël, en de toenmalige havenschepen Annick De Ridder weigerde enige controle te laten uitvoeren omdat ‘het Havenbedrijf geen betrokken partij is’.

JD: “De uiteindelijke verantwoordelijkheid ligt op het Vlaams niveau, bij de Dienst Controle Strategische Goederen. Die wacht echter op meldingen, treedt niet pro-actief op. Dit is onvoldoende. Vlaanderen moet wel tegelijk pro-actief optreden. “

“Diependaele en De Ridder verwachten dat de wapenexporteurs zelf gaan melden dat ze wapens willen doorvoeren terwijl ze weten dat het illegaal is. Dat is vragen aan een stroper wat hij van plan is, en slaat dus nergens. Het gevolg is wat nu gebeurd is: de exporteur vraagt de nodige vergunning niet aan en geraakt ermee weg.”

Podcast: Play in new window | Download

Subscribe: Apple Podcasts | Android | RSS