De miljarden van Oosterweel

In zijn jaarlijks rapport over het  Oosterweelproject wijst het Rekenhof erop dat de kosten veroorzaakt door de PFAS-vervuiling met een ongedekte lening zijn gefinancierd. Die zal op een rentesneeuwbal uitdraaien als er geen actie genomen wordt.
Daar blijft het echter niet bij …

Er is ook een risico dat die kosten verder zullen oplopen en er bijkomend geld nodig zal zijn. (3M heeft vooralsnog niet de intentie om meer dan een fractie van de PFAS-vervuiling te betalen). Verder is de financiering van de ringparken en eerste, gedeeltelijke overkappingen onzeker.

In maart al kwam het Rekenhof met de financiële doorlichting van het jaarlijks rapport van de Vlaamse regering over het ‘Toekomstverbond’. Het Toekomstverbond is het akkoord dat de Vlaamse deelregering in 2017 sloot met de actiegroepen die streden tegen de Oosterweelplannen. Het juridisch verzet bij de Raad van State werd toen opgegeven in ruil voor de belofte tot maximale overkapping van de Antwerpse ring en het ontlasten van de ring door een modal shift en de aanleg van een bypass. Het is er het Rekenhof niet in de eerste plaats  om te doen om na te gaan in welke mate de regering haar beloofde engagementen nakomt, wel om te zien of de rekeningen kloppen.

Deel 1 (4 juli, 34″): Budgettaire context, de 5 kostenposten van het Toekomstverbond en de financiering

Deel 2 (11 juli,33″): De 2,3 miljard onvoorziene kosten ( PFAS en andere), de tolgelden en de rentesneeuwbal/berg

Deel 3 (18 juli, 27″): De  status en financiering van de ‘leefbaarheidsprojecten’ (begin overkapping)

Deel 4 (1 Augustus, 12″): Iets meer over het Haventracé en de Modal Shift

De totale factuur voor het project is ondertussen opgelopen tot bijna 12 miljard €:

• • • 1. De eigenlijke werken voor de nieuwe tunnel, het vernieuwen van de snelwegen op linkeroever en de heraanleg en insleuven van de ring op rechteroever: 7.9 miljard (66%)
    • 2. Kosten waarmee geen rekening gehouden werd bij aanvang: 2.3 miljard (19%)
    • 3. De ‘leefbaarheidsprojecten’: het aanleggen van parken en de eerste overkappingen van de ring: 1.7 miljard (14%).  Het klopt dus niet dat de miljarden van het Oosterweelproject vooral dienen om de ring te overkappen. Bovendien is bestaat er onzekerheid over de financiering van dit onderdeel van het Toekomstverbond.
    • 4. Het ‘Haventracé” dat de noordelijke ring zou ontlasten door de aanleg van de A102 die de E313 ter hoogte van Wommelgem/Wijnegem zou verbinden met de E19.   Dit, samen met uitbreidingswerken aan de Tijsmanstunnel en aan de E-34 op linkeroever zou minstens 4 miljard kosten. Er worden echter geen budgetten voorzien  voor dit deel van het Toekomstverbond, en de studies over de aanleg van de A-102 bypass  liggen stil.
    • 5. ‘Modal Shift’: Daarvoor werd een Vervoersregio van de gemeenten in de Antwerpse regio  opgericht. Die zou een ‘Routeplan 2030’ ontwikkelen voor een modal shift van het lokaal verkeer weg van het autogebruik. Het plan blijkt echter een  lege doos te zijn, beperkt tot een opsomming  van acties die in het kader van andere projecten genomen worden.  Van een plan is geen sprake: er wordt niet nagegaan en opgevolgd wordt of de bestaande acties tot de beloofde modal shift zullen leiden. Aan gezien er geen planning bestaat en geen actie genomen wordt is er evenmin sprake van een budget.