de F-35: ondanks Trump nog steeds het (prijzig) glijmiddel van de EU-VS relaties

foto: wikipedia

De VSA leggen afgesloten akkoorden met Europa éénzijdig naast zich neer, persen het oude continent economisch af en dreigen EU landen binnen te vallen.  Toch blijft de EU de  belangrijkste klant voor het peperduur F35 gevechtsvliegtuig van Noord-Amerikaanse  wapenproducent Lockheed Martin. 

Volgens Martin Boek van  de Nederlandse NGO Stop Wapenhandel heeft dit weinig te maken met de kwaliteit van het toestel.

RC: We hebben de F35s nodig omdat de F16s verouderd zijn en de F35 gewoon het beste toestel is.
MB: “In Nederland is hetzelfde argument gebruikt. Het is echter zo dat er nog altijd F16s verkocht worden. Je kan lang discussiëren over de technische superioriteit en de vraag is vooral hoe je de prestatie meet. De F35 is een ‘multi-role’ fighter die voor van alles kan gebruikt worden, maar het is dan ook maar van gemiddelde kwaliteit voor elk van die gebruiken. In vergelijking met de  Europese EFA, bijvoorbeeld, is het minder snel en minder wendbaar. “

“De EFA is een toestel van tussen de vierde en de vijfde generatie, de F35 is een vijfde generatie toestel. Het onderscheidt tussen 4de, 5de en 6de generatie gaat vooral over de communicatie/integratie met andere wapensystemen. Het FCAS toestel dat een aantal Europese landen gingen ontwikkelen zou een zesde generatie toestel worden”

“Nederland koopt alleen toestellen uit de VS, en dat doet België blijkbaar ook. Men vindt het vooral belangrijk om de banden met de VSA warm te houden. Nederland heeft al vier secretarissen-generaal van de NAVO geleverd en het NAVO hoofdkwartier is in België gevestigd. Verder speelt het waarschijnlijk ook dat België en Holland relatief kleine landen zijn die een tegengewicht willen bieden aan de drie grote buurlanden.”

“De band tussen de VS en Europe sedert het einde van de tweede wereldoorlog is voor een aantal Europese politici zodanig sterk dat ze er geen afscheid van kunnen nemen, ondank de bedreiging door Trump en de kloof die de VS zelf creëert.  Zo verdedigt Bart De Wever de aankoop van wapens uit de VS met het argument dat de VS daardoor afhankelijk zou worden van ons,  omdat wij onderdelen leveren. Dat is kort door de bocht en demonstreert dat hij ontkent dat  er wel degelijk een probleem is. Het mag dan wel zijn dat Europese landen (vooral Groot Brittannië)  onderdelen leveren voor de F35,  de VS houden de kennis wel degelijk binnenshuis zodat ze niet afhankelijk worden van hun leveranciers. “

RC: Ondertussen gaat het helemaal niet goed met de ontwikkeling van het nieuw Europees toestel, de FCAS. Vooral omdat de Europese landen het niet eens geraken over de verdeling van de koek.
MB: “Inderdaad. Vorig jaar was er een conflict tussen Dassault en Airbus.  En er is ook onenigheid omdat de Fransen een ander soort gevechtsvliegtuig willen ontwikkelen, eentje dat bruikbaar is op vliegdekschepen (de FCAS partnerlanden Duitsland en Spanje hebben geen vliegdekschepen, nvdr). Airbus suggereert nu om twee toesteltypes te ontwikkelen, zoals er ook van de F35 drie bestaan, maar de Duitse kanselier verklaarde onlangs het project dood. Nationale belangen spelen dus inderdaad sterk.”

RC: Er wordt gezegd dat de Amerikanen de Europese F35s aan de grond kunnen houden als ze dat willen, met een druk op de knop.
MB: “Dat zei, Christophe Gomart,  een voormalige medewerker van de Franse inlichtingendienst. Volgens de voormalige opperbevelhebber van de Hollandse luchtmacht klopt dat dan weer niet, maar hij erkent wel dat de VS  software updates van de toestellen kan tegenhouden, wat een soortgelijk effect zal hebben maar niet direct. Bovendien hebben de Europese landen geen toegang tot de broncodes waardoor we geen eigen wapensystemen kunnen  aansluiten op het systeem zonder toestemming van de VS. De Verenigde Staten zitten dus wel degelijk aan de knoppen. “

RC: De directe aankoopkost voor de 34 F35s door Belgie zou 4 miljard € bedragen, de totale kost over de levensduur van de toestellen zal 15 miljard bedragen, meer dan 400 miljoen per toestel
MB:  “Het is onduidelijk wat de kosten precies zijn omdat de cijfers over de bijkomende uitgaven voortdurend wijzigen, maar het gaat inderdaad over dat soort bedragen.”

RC: Indië heeft beslist om 114 Franse Rafales te kopen. Volgens de AI zoekmachines die we raadpleegden hebben de Europese landen meer dan 400 F35s in bestelling, terwijl Indië tot nu toe geen enkele F35 besteld heeft, net omdat het niet afhankelijk wil zijn van de VS. Er worden dus Franse gevechtsvliegtuigen verkocht in Azië en terzelfdertijd slaagt men er niet in om toestellen aan de Europese buren te verkopen.
MB:  “Europa zegt dat we meer geld moeten uitgeven om ons te verdedigen,  en tegelijkertijd doen we het tegenovergestelde door te beslissen  één van onze belangrijkste wapensystemen in de VS te kopen. Het is niet in het belang van de Europese industrie dat we Lockheed Martin versterken.”

RC: Hoe ziet Stop Wapenhandel het bezit van gevechtsvliegtuigen?
MB:  “Ikzelf ben geen pacifist en vindt dat we ons moeten kunnen verdedigen indien nodig. Daar heb je echter geen F35 voor nodig want dat is een aanvalsvliegtuig, geen verdedigingsvliegtuig.”

“Het gaat  momenteel helemaal de verkeerde kant uit met de verhoging van de Nederlandse defensiebudgetten en hoe men dat wil  financieren. Namelijk door besparingen op pensioenen, gezondheidszorg, onderwijs en sociale uitkeringen. (Er ligt een voorstel op tafel van de minderheidsregering om  de pensioenleeftijd te verhogen tot 71 jaar, nvdr.). Dat zou dan nodig zijn om ons te kunnen verdedigen tegen Rusland. Frankrijk en Duistland alleen geven nu al samen meer uit aan defensie dan Rusland, zelfs na het verdubbelend van de  militaire uitgaven door de Russen. “

RC: U haalt een rapport van het Pentagon zelf aan dat stelt dat Rusland op militair gebied geen partij vormt voor Europa.  
MB: “Als het over conventionele militaire kracht gaat is Europa helemaal niet zwakker dan Rusland. Kijk naar de cijfers.”
“Dan wordt gesteld dat die cijfers niet te vergelijken zijn en dat alles in Rusland veel goedkoper is. “

RC: Ergens hoorden we inderdaad dat je de Russische defensie-uitgaven met tien moet vermenigvuldigen om een vergelijking te kunnen maken
MB: “Het is moeilijk om een goede vergelijking te maken maar dat zijn goochelcijfers. Rusland moet bijvoorbeeld veel van zijn technologie illegaal in het buitenland kopen, dus daar betalen ze veel voor.   Er gaat ook veel geld naar mensen die uit het oorlogsgebied in Oekraïne terugkeren. En een Russisch oorlogsschip kost ongeveer evenveel als een Europees.”

RC: Waar worden de F35s geassembleerd?
MB: “In de VS of in Italië. Van alle Europese landen is het VK het meest betrokken bij de bouw, daarna Holland en Italië.”

RC: Er liepen rechtszaken in Nederland tegen de levering van onderdelen aan de F35 die uiteindelijk bij het Israëlisch leger zouden terechtkomen.
MB: ” Inderdaad. Die onderdelen worden geleverd aan de VS waarna er geen controle meer is.  Die rechtszaken leiden dan tot een beslissing dat de overheden de zaak moeten controleren. Daar komt dan niets van terecht.”

Podcast: Play in new window | Download

Subscribe: Apple Podcasts | Android | RSS