Redactie Radio Centraal

Rusland en haar leider, grote boeman, Vladimir Poetin bakken weer zoete broodjes met Israël ondanks de ernstige meningsverschillen als het over Iran en Sirië gaat. Ooit was het wel anders: tussen 1967 en 1991 werden de diplomatieke relaties tussen de Soviet Unie en het regime in Tel Aviv verbroken.

Toch was ook de Soviet Unie een belangrijke steun voor de zionistische kolonisten bij de creatie van hun staat, vooral tijdens de cruciale periode van 1947 tot 1949. Meer nog, zonder de steun van de Soviets en haar satellieten had Israël zich waarschijnlijk niet staande kunnen houden in haar beginjaren.

Het belang van de Russen en de Russische invloedsfeer voor Israël zit hem vooral in de mensen: Veel van de historische leiders zijn Oost-Europese kolonisten en vandaag zijn er één miljoen ‘Russofone’  Israëli. Naast het etnisch zuiveren van de oorspronkelijke bewoners heeft de migratie  tussen 1947 en 1951 ervoor gezorgd dat de Israël zichzelf het etiket van ‘Joodse’ staat op de borst kon kleven. In 1946 was namelijk slechts een derde van de bevolking  in wat later Israël zou worden Joods.

Na de gouden periode van de Israëlo-Russo relaties gaat het echter bergaf en in ’67 komt het tot een volledige breuk die duurt tot het verdwijnen van de Soviet- Unie. Maar sedert 2000 nemen toerisme en handel tussen de 2 landen exponentieel toe. Ook op militair gebied is er opnieuw een nauwe samenwerking, maar deze keer in de omgekeerde richting met Israël dat drone-technologie levert aan Rusland. De Israëlische drone-technologie werd ontwikkeld door IAI, een firma die opgericht werd door Vrede-Nobelprijs winnaar  Shimon Perez.

Continue reading →

Podcast: Play in new window | Download

Subscribe: Apple Podcasts | Android | RSS

De 25ste editie al dit jaar van de Vredesweek. Sinds het instellen van de internationale dag van de vrede op 21 september en de internationale dag van de geweldloosheid op 2 oktober, de geboortedag van Gandhi, markeren deze data de start en het einde ervan.

Ieder jaar staat een ander vredesthema in de kijker. Dit jaar wil de week opkomen tegen haatboodschappen in de publieke ruimte (ja, ook facebook), onder het motto ‘Stop haat-praat’. Er loopt hierrond ook een Europese campagne. Duizenden hartjes-pins en -neptattoos leverden al honderden foto’s op. Op zaterdag 20 september was er het international day of peace-festival in Brussel, en op zondag 21 september is er dan de officiële aftrap, met om 14u een planetaire dans op het Brusselse Albertinaplein. Verder toert Pascal Mugaruka, een verzoener uit Oost-Congo, door Vlaanderen (woensdagavond te bewonderen in Antwerpen), zijn er vormingssessies, en valt er op de website allerlei theoretische en praktische achtergrondinformatie te downloaden. Olivier Forges van Pax Christi benadrukt dat het geenszins de bedoeling is om de juridische straffen uit te breiden, ook omdat dit toch wel erg dicht tegen de vrijheid van meningsuiting en bepaalde vormen van humor aankomt, maar om in te zetten op alternatieve straffen, die haatverspreiders in contact brengen met de door hen geviseerde bevolkingsgroep.

Podcast: Play in new window | Download

Subscribe: Apple Podcasts | Android | RSS

Voedselverspilling is het thema van 11.11.11 dit najaar. Het gaat om het tweede luik in de campagne rond het recht op voedsel, die vorig jaar van start ging. Toen was er vooral aandacht voor landroof in armere landen voor bio- (enfin, eigenlijk gewoon organische) brandstoffen en voor de voedselvoorziening van rijkere landen. Dit jaar vestigt 11.11.11 er de aandacht op dat zo’n derde van het geproduceerde voedsel verspild wordt, in alle fasen van de productie, en zowel in het zuiden (vooral door te weinig opslag- en transportcapaciteit) als in het noorden. Op Europees niveau werd een paar jaar geleden beslist dat de verspilling op ons continent tegen 2020 gehalveerd moest worden, maar van een concrete strategie is geen sprake. In Vlaanderen zouden alle actoren in de voedselketen samenkomen om tegen het voorjaar tot een plan tegen voedselverspilling te komen, een proces dat 11.11.11 van dichtbij zal volgen.

Marc Maes van 11.11.11 stond ons hierover te woord. Op het startmoment zaterdagavond sprak Olivier De Schutter, tot voor kort speciaal rapporteur over het recht op voedsel bij de VN.

Meer over de campagne

Podcast: Play in new window | Download

Subscribe: Apple Podcasts | Android | RSS

Eén van de nieuwe woorden in de Van Dale dit jaar was ‘samenhuizen’, een term die in 1999 gebrouwen werd door de oprichters van de gelijknamige vzw. Het doel: informatie verspreiden rond alle mogelijke gemeenschappelijke woonvormen, nieuwe groepen helpen opstarten, en beleidsbeïnvloeding. Daartoe kwam er, na vele jaren zorgvuldig voorbereidend werk, in 2006 een eerste knelpuntennota. Na een resolutie van het Vlaams Parlement in 2009 rond het stimuleren van co-housing kreeg Samenhuizen de opdracht een grondige studie te maken over de stand van zaken. Zo kon de vzw zich als expertisecentrum bewijzen, en kwam ook de erkenning als socio-culturele beweging. Dat maakte het mogelijk een paar deeltijdse werknemers aan te stellen, waaronder Roland Kums, die in onze studio dit alles kwam vertellen.

Met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen voerde Samenhuizen in 2011 een gerichte campagne naar lokale besturen. Het is immers bij het bezoek aan de dienst ruimtelijke ordening dat een startende groep vaak op onbegrip stuit (net als bij de bank, trouwens). Heel wat gemeenten tekenden een charter waarmee ze te kennen gaven achter het concept te staan. Ook op het provinciale niveau beweegt er wat, Vlaams-Brabant geeft zelfs startsubsidies aan woningdeelprojecten. Daarmee volgen ze het voorbeeld van de Deense overheid van het begin van de jaren tachtig. Dankzij dit beleid huist in Denemarken zo’n 7% van de bevolking samen, en staat het land bekend om zijn uitgerijpte ervaring ter zake. Vanuit België ging de jaarlijkse studiereis deze lente o.a. naar een aantal projecten in dit land.

Met het oog op de laatste verkiezingen organiseerde Samenhuizen vorig jaar een ronde tafel met diverse experten, om nog eens alle knelpunten te overlopen en de prioritaire beleidswijzigingsvoorstellen op te lijsten. Dat resulteerde in een memorandum, met zaken als de vraag om een aangepast contract voor groepshuren, en vooral een duidelijke definitie. Resultaat: het regeerakkoord wijdde zowaar twee alinea’s aan woongemeenschappen. Aangepaste wetgeving kwam er nog niet, maar het idee zit duidelijk in de lift. In Turnhout gaat de sociale woonmaatschappij zelfs een paar collectief wonen-projecten opzetten, voor zowel sociaal huren als kopen.

Samenhuizen is actief in Vlaanderen en Brussel. In Wallonië is er Habitat et participation. Er zijn ook heel wat contacten met gelijkgestemde zielen in het buitenland. In 2010 kwam er zelfs een eerste wereldconferentie, met b.v. deelnemers uit Japan.

Krijgt u er ook zin in? Ga dan zeker eens kijken op het prikbord met aanbiedingen en vragen, en een lijst tips van sites die mogelijk voor gemeenschappelijke bewoning geschikt zijn.

Podcast: Play in new window | Download

Subscribe: Apple Podcasts | Android | RSS

Podcast (d2): Play in new window | Download

Subscribe: Android | RSS

Podcast: Play in new window | Download

Subscribe: Apple Podcasts | Android | RSS

Iets wat u niet in de kranten las, maar wel in een artikel op DeWereldmorgen.be: ”Honderden miljoenen voor krantenbedrijven. De subsidie waar niemand over spreekt”. Want terwijl hier en daar subsidies onder vuur liggen, worden er geen vragen gesteld bij de miljoenenstroom die naar krantenuitgeverijen vloeit. Dat geld komt vaak als geroepen. We spreken daarover, maar ook over het Vlaams medialandschap, met Christophe Callewaert, journalist bij DeWereldmorgen.be.

Podcast: Play in new window | Download

Subscribe: Apple Podcasts | Android | RSS

Hendrik Vermeersch, directeur van ManiFiesta, vertelde in grote lijnen wat er dit jaar op vrijdag 19 en vooral zaterdag 20 september in Bredene zoal te beleven valt: een hele resem debatten, ontmoetingen, zo’n 250 zich voorstellende organisaties, provinciale en internationale horeca, een heuse betoging, signeersessies (ook door Angela Davis), films met toelichting van de regisseurs, kinderanimatie, een boksinitiatie door een Cubaanse kampioen … en uiteraard weer de uitreiking van de Prijs Solidair, waarvoor ook u nog tot 15 september uw stem kunt uitbrengen. Dat is ook de uiterste datum om in te schrijven voor de gratis bussen die vanuit verschillende steden heen en weer rijden. Om een zorgvuldige keuze te maken uit de waaier aan activiteiten die dag, kunt u terecht op de zeer handige programmapagina.

Ook vorige jaar belden we Hendrik Vermeersch. We hadden het toen meer over de achtergrond van het evenement.

Podcast: Play in new window | Download

Subscribe: Apple Podcasts | Android | RSS

Jago Kosolosky (MO*) werkte tot maart een half jaar in Schotland voor het Europees Parlement, en is dus grondig gemarineerd in de hele polemiek rond het onafhankelijkheidsreferendum van 18 september. Het Yes-kamp bestaat voornamelijk uit de aanhang van de regerende Scottish National Party. Die kan ook nu al een eigen, links-nationalistisch beleid voeren, met zaken als een competitieve groene energie en lage onderwijskosten, maar Schotland heeft b.v. geen eigen stem in de internationale gemeenschap. Het andere kamp, Better Together, wijst vooral op het monetair probleem: Schotland zou als aparte staat geen inspraak meer hebben in het beleid rond de pond, en overschakelen op de euro lijkt momenteel niet zo aantrekkelijk. Schotland zou ook opnieuw lidmaatschap moeten aanvragen bij de EU, waar ze dan een paar landen tegen zouden hebben, zoals Spanje, dat zelf met verschillende afscheurzuchtige regio’s te maken heeft. NAVO-lidmaatschap lijkt moeilijk, want het staat al vast dat Schotland het Trident-programma zou uitwijzen.

Volgens de opiniepeilingen zou het resultaat een nipt ‘nee’ zijn. Het VK zou dan ook met het referendum ingestemd hebben, omdat de groeiende onafhankelijkheidsgedachte nog nét niet helemaal sterk genoeg is.

Jago Kosolosky schreef voor MO*  een artikel over Schotland, en een dossier over de verschillende onafhankelijkheidsbewegingen in Europa.

Podcast: Play in new window | Download

Subscribe: Apple Podcasts | Android | RSS

We belden Xavier Declercq, verantwoordelijk voor de noordwerking van Oxfam Solidariteit: niet op zijn bureau, maar midden in de Hoge Venen. Daar was namelijk ‘s morgens de zevende Oxfam Trailwalker van België van start gegaan. Dat is een sponsorloop waarbij teams van vier personen honderd kilometer lopen in maximaal dertig uur. Er zijn rustpunten onderweg waar drank, eten, massages en zo nodig medische bijstand ter beschikking staan, maar de teams lopen wel degelijk heel de nacht door. Sommige teams rennen zelfs, en leggen het traject af in zo’n twaalf uur tijd. Elk team zamelt minstens € 1.500 in, maar dat mag meer zijn, met een topper van € 17.000 dit jaar. Daarnaast is er een legertje van een vierhonderd vrijwilligers die de omkadering verzorgen.

Vanmorgen vertrokken er 273 teams, in totaal zo’n 1100 lopers. Wereldwijd lopen er jaarlijks ongeveer 22.000 stappers mee, in verschillende landen waar Oxfam actief is. Het initatief startte in  1981 in Hong Kong, waar intussen zelfs vier keer per jaar gestapt wordt.

Foto’s en updates op de hoger gelinkte website, en ook op facebook.

Podcast: Play in new window | Download

Subscribe: Apple Podcasts | Android | RSS

In de studio: Denis Malcorps, bewoner van Doel, en lid van de actiegroep Doel2020; en Brian Waterschoot van De Derde Generatie, een jongerenactiegroep in dat deel van de polder dat volgens de huidige plannen zou moeten verdwijnen. Het gaat in totaal, leren we meteen al, om zo’n 1.500 ha.

Een stukje voorgeschiedenis. Nadat in 1978 de ambitieuze ideeën voor havenuitbreiding door de economische recessie waren ingeperkt, waarbij Doel tot woongebied werd verklaard, kwam het voortbestaan van Doel midden jaren negentig toch weer in het gedrang door de aanleg van het Deurganckdok, waarnaast een dorp niet geacht werd leefbaar te zijn.

Veel Doelenaars gaven het op, en gingen voor een zo hoog mogelijke vergoeding bij verhuis. In 1998 groepeerde Doel2020 diegenen die toch wilden doorzetten, maar het dorp liep snel leeg toen de overheid vanaf 2000 een ‘sociaal bemiddelaar’ aanstelde die iedereen aanmoedigde om nú te verkopen.

Doel2020 ging de juridische strijd aan. Zowel de bouwvergunning voor het Deurganckdok als het voorgestelde nieuwe gewestplan werden door de Raad van State teniet gedaan. Eind 2001 maakte de overheid een opmerkelijke en niet erg democratisch ruikende bocht om met geen gewestplan rekening te hoeven houden, het Nooddecreet of Validatiedecreet.

Overigens is er intussen een afscheiding tussen Doel en het Deurganckdok, en lukt het best zo. Het gigantische Doeldok, begin jaren tachtig specifiek voor de petrochemische industrie ingericht en quasi nooit gebruikt, werd (en wordt nog steeds) gedempt met slib uit dit onhandig in de afzet-gevoelige buitenbocht van de Schelde gelegen Deurganckdok, een baggergrap van zo’n 12 miljoen euro per jaar.

Het gewestplan van 1978 is nog steeds van kracht, dus is Doel woongebied, en daar mogen huizen enkel afgebroken worden als ze gevaarlijk verkrot zijn. De beheerder van de opgekochte huizen, de Maatschappij Linkerscheldeoever, zou de woningen goed moeten beheren, maar wil het gebied zo snel mogenlijk ‘havenklaar maken’ en laat de woningen daarom bewust – en vreemd genoeg straffeloos – verkrotten.

Veel in de haven werkzame lui wilden graag een leeg huis in Doel betrekken, al was het maar voorlopig. Omdat hun officiële aanvragen niets opleverden, gingen zij op den duur zo’n huizen kraken, heel keurig overigens, en zelf opknappen. Dat gaf Doel de naam vol kraakbare woningen te staan. Politiek vluchtelingen werden aan de rand van het dorp gedumpt met de instructie zich maar een huis uit te kiezen, en helaas kwamen er ook lui met minder goede bedoelingen afzakken, om b.v. ergens een keuken uit te slopen, of om voor de lol vandalisme te plegen. Intussen is er een burgerwacht, en dat helpt. Ook werd de bewoning geregulariseerd, met voorwaarden als het hebben van een job. Zo moesten veel krakers Doel weer verlaten.

Vorig jaar dan werd het GRUP zeehavengebied Antwerpen goedgekeurd, met het Saeftinghedok, pal over Doel heen. Ook dat GRUP is op vraag van Doel2020 op basis van dossierfouten geschorst door de Raad van State. Opnieuw kwam er een juridische bocht, te ingewikkeld om helemaal uit te schrijven (luister naar de audio), zodat dit kostelijke overheidsplan toch opnieuw goedgekeurd kon worden. Tussen de soep en de patatten, door de regering van lopende zaken nog wel.

Intussen telt Doel nog zo’n dertig inwoners. In de bedreigde gehuchten en polders wonen en werken nog eens zo’n drie- à vierhonderd mensen. Zij houden de sfeer erin met de jaarlijkse Doelse feesten, vorig en dit jaar extra feestelijk vanwege 400 jaar Doel en de 40ste Scheldewijding en het deze zomer gelanceerde eigen bier, de Doelse Dwarskop. Ook door het jaar komen nog steeds wandelaars en oprechte toeristen een kijkje nemen bij de ‘parel aan de Schelde’, en de kerk dient vanwege een schitterende akoestiek soms als professionele opnamestudio.

Het verhaal in een filmpje

Podcast: Play in new window | Download

Subscribe: Apple Podcasts | Android | RSS

Podcast (d2): Play in new window | Download

Subscribe: Android | RSS

“O jeugdig vlees en bloet, Denckt dat ghij sterven moet”
(gravure in het doopvont van de pelgrimskerk te Vrouwenpolder)

Het gerucht doet de ronde dat er binnenkort opnieuw ‘s nachts van Antwerpen naar het strand van Vrouwenpolder gefietst wordt. Voor het plezier en als ode aan de vruchtbaarheid: 111km bij maanlicht, door de nacht van zaterdag 30 op zondag 31 augustus 2014. Niets moet, alles mag. Geen organisatie, lekker organisch fietsen. Meer info op de facebookpagina. Wij praatten met Wouter over het toen, het nu en het morgen.

Podcast: Play in new window | Download

Subscribe: Apple Podcasts | Android | RSS

Vorig jaar liep de situatie in de Centraal-Afrikaanse Republiek (CER) na een sgtaatsgreep helemaal uit de hand, met slachtpartijen en  een kwart van de bevolking op de vlucht.

Het leek alsof de situatie gekalmeerd was de afgelopen zes maanden maar schijn bedriegt: het verzwakt  centraal bestuur heeft de zaak niet onder controle en de toestand blijft explosief.
Religieus conflict? Dat is het nu wel voor een deel geworden. Maar vijandigheid op basis van geloof lijkt eerder gevolg dan oorzaak.

Achtergrond door Stefaan Anrys van Mo.be.

Podcast: Play in new window | Download

Subscribe: Apple Podcasts | Android | RSS

In de studio: Dimitri Bontenakel van PEN Vlaanderen en de huidige PEN-schrijversflat-gast, de Russische Maria Ulyanova. Zij studeerde aan het Literatuurinstituut in Moskou, en publiceerde al een paar werken. Ze is ook lid van de Moskouse Schrijversunie, waarbinnen de bekende namen de nieuwkomers waardevolle feedback geven en allerlei vormingen voor hen organiseren. Er heerst in heel Rusland blijkbaar sowieso een sfeer van productieve concurrentie.

Ulyanova verbleef al eerder in het buitenland, en wilde graag naar Antwerpen komen omdat ze had gehoord over de boeiende multiculturaliteit in onze stad. Ze heeft hier een verhalenbundel afgewerkt, en verzamelde al wandelend ook genoeg grondstof om in haar roman in wording ‘Gevoel van zeeën’ te verwerken.

Volgens een recente wet in Rusland mag men niet, ook niet literair, afwijken van de officiële versie van de geschiedenis. Schrijvers zijn vaak voorzichtig, omdat hun voortbestaan afhangt van door de staat gefinancierde uitgeverijen.

Begin juni kwam er de Stockholm Statement, een verklaring van Russische en Oekraïense schrijvers tegen de wederzijdse haatpropaganda. Volgens Ulyanova is dit niet het enige initiatief, maar zijn er heel wat basisorganisaties in beide landen die de overheden oproepen het conflict vreedzaam op te lossen.

Het interview is in het Nederlands-Engels-Russisch. Tolk Iryna heeft alvast zin om Ulyanova‘s werk in het Nederlands te vertalen.

Special over PEN hier

Podcast: Play in new window | Download

Subscribe: Apple Podcasts | Android | RSS

De zomerse stortbuien zorgen weer voor natte kelders en zelfs enkele ondergelopen straten. Maar overlopende riolen voorkomen gaat over meer dan alleen  het aanleggen van bredere buizen.
We bellen met Valerie Lievens van Aquafin en Hendrik Heiremans, Kabinetsadviseur  ‘Publiek Domein’ voor schepen Ludo Van Campenhout.

Over verharding, bouwcodes, wadis en… budgetten.

Podcast: Play in new window | Download

Subscribe: Apple Podcasts | Android | RSS

Met de gebarsten reactorvaten en de beschadigde  stoomturbine ligt de helft van het Belgisch nucleair park buiten strijd tot na de winter. 3000MW weggevallen productiecapaciteit kan ervoor zorgen dat  niet aan de vraag voldaan kan worden  tijdens de winterpieken.

Er is al sprake van het afschakelen van dorpen om te voorkomen dat het systeem omver valt, maar volgens Sara Van Dijck van Bond Beter Leefmilieu moet ingezet worden op elektriciteitsbesparing. “Zo kunnen we meer elektriciteit uitsparen dan wat de kernreactor van Doel 3 kan opwekken”. Maar lukt dat wel op tijd?

Ondertussen maken de tegenstanders van de kernuitstap gebruik van de crisis om te pleiten voor het langer open houden van kerncentrales, en zelfs voor de bouw van een nieuwe Thoriumreactor.
Van Dijck: “Daar zal geen geld voor zijn. Zonder overheidssteun kan die nooit gebouwd worden. In Engeland wil men nu een kerncentrale bouwen maar zal men die centrale veel meer moeten steunen dan de hernieuwbare energie. Bovendien loopt de bouw van de nieuwe centrales door technische problemen jaren vertraging op”.

Het ziet er inderdaad naar uit dat, om het rendement voor de investeerders in de geplande Britse kerncentrale te garanderen, de Britse regering  met zeer veel belastingsgeld over de brug zal komen (zie Reuters en Fin.Times).
De prijs van de Finse centrale in aanbouw is ondertussen inderdaad gestegen van 3miljard naar bijna 9  miljard € en de voorziene opstartdatum is van 2010 verschoven naar 2018-2020.   Een gelijkaardig verhaal voor de Franse Flammanville 3 reactor.

Podcast: Play in new window | Download

Subscribe: Apple Podcasts | Android | RSS