PFOS, auteur: Leyo via wikipedia
Een aantal milieuorganisaties waaronder Bond Beter Leefmilieu (BBL) sloten een akkoord met de Vlaamse overheid over de aanpak van de PFAS-vervuiling rond de 3M-site. We spreken met Benjamin Clarysse van Bond Beter Leefmilieu.
Benjamin Clarysse: “Het belangrijkste in dit akkoord is de verbeterde werfaanpak. Nu gaat dit wettelijk en transparant gebeuren. De Oosterweelwerken zullen de sanering die later zal gebeuren niet in de weg staan. De Oosterweelwerken zullen ook geen verdere vervuiling veroorzaken in de grond, het water of de lucht. Een belangrijk element is ook dat de ‘veiligheidsberm’ die rond 3M zou aangelegd worden (door BAM/Lantis, en die uit zwaar vervuilde grond zou bestaan, nvdr) er niet komt. Dat was eigenlijk een onvergund chemisch stort.” “
C: Waar gaat die grond dan wel naar toe?
Benjamin Clarysse: “Er staat een routeplan in het akkoord dat aangeeft wat er zal gebeuren met de afgegraafde gronden. Alles moet volgens de wet gebeuren en zwaar vervuilde gronden kunnen alleen gestort worden op plaatsen die ervoor vergund zijn. Via een nieuw Beheercomité gaan we er nauw op toekijken dat dit gebeurt. “
RC: De Vlaamse overheid engageert er zich nu toe om de wettelijke verplichtingen na te leven. Dat is toch iets dat ze gewoon moet doen, niet iets waarover een akkoord zou moeten afgesloten worden?
Benjamin Clarysse: “Het akkoord bevat meer dan dat. Er komen bijvoorbeeld middelen voor de landinichting in Zwijndrech, een gezondheidsonderzoek en extra milieubeleid, specifiek over Zeer Zorgwekkende Stoffen (bv. PFAS en zware metalen, nvdr). Momenteel kunnen bedrijven dergelijke stoffen op de markt brengen en dan hinkt de overheid erachter met de regulering, terwijl de manier van werken omgekeerd zou moeten gebeuren. Er zou eerst moeten getest worden en duidelijkheid zijn over de gevolgen, pas daarna zouden producten op de markt mogen komen. Er is wel de Europese REACH-wetgeving, maar die bevat te veel achterpoortjes. Vlaanderen heeft zich geëngageerd voorloper te zijn in de wetgeving (bedrijven zullen bijvoorbeeld een verzekering moeten afsluiten tegen de mogelijke gevolgen van de producten die ze op de markt brengen, nvdr). De Vlaamse overheid wil ook een industrie te bouwen rond de sanering van die producten. ”
RC: De BBL meldt dat de afspraken juridisch verankerd zijn. Het Toekomstverbond werd niet juridisch vastgelegd. Daarna kwam de Vlaamse overheid de afspraken niet en stonden de burgerbewegingen met lege handen. Hoe zal men voorkomen dat hier hetzelfde gebeurt?
Benjamin Clarysse:“De Vlaamse regering heeft een ‘sitebesluit’ goedgekeurd waarin de aanpak beschreven staat, met strakke deadlines voor het bodemonderzoek en het bodemsaneringsplan door 3M. De Vlaamse regering heeft ook beslist dat dergelijke zaken in de toekomst zullen vermeden worden. De wil is er bij de Vlaamse regering en bij Lantis. “
RC: Er is ook sprake van het ‘herstellen van zeer waardevolle gebieden zoals Blokkersdijk, het Sint-Annabos, de Palingbeek… Zat dat sowieso al niet in de plannen? (De overheid heeft het Sint-Annabos laten vernietigen voor de Oosterweelwerken)
Benjamin Clarysse:“Nu gaat men verder en er zitten in dit akkoord zaken waarover vroeger geen engagement was genomen. De Palingbeek bijvoorbeeld zal helemaal opnieuw aangelegd worden met een zomer- en winterbedding. “
RC: Greenpeace gaat haar juridische procedure tegen de Oosterweelwerken niet stopzetten want er is nog altijd geen saneringsplan, dat komt er maar volgend jaar. Aangezien er geen plan is, zien ze niet hoe er verder aan de Oosterweelwerf kan gewerkt worden op een wettelijke en veilige manier.
BC: “Het saneringsplan had er inderdaad al moeten liggen. Het is aan 3M om het bodemonderzoek te doen en het saneringsplan op te stellen voor het gebied waarin Lantis werken wil uitvoeren, maar Lantis is niet saneringplichtig. We zitten met een grijze zone tussen enerzijds sanering (door 3M) en anderzijds ‘grondverzet’ (het afgraven van gronden voor de Oosterweelwerken). Tot nu toe bestond daarover onduidelijkheid en het akkoord brengt die duidelijkheid wel. Wat belangrijk is, is dat Lantis er zich toe engageert dat de vervuiling zich niet verder verspreidt en dat ze de sanering door 3M niet verhindert. Nu zijn er garanties dat dat zal gebeuren.”
RC: Het akkoord gaat over het gebied in een straal van vijf kilometer rond de 3M-site. Enig zicht op hoe de toestand is buiten die zone? Of er ook daar een probleem is?
Benjamin Clarysse: “Het is aan de overheid om dat te onderzoeken en een goede aanpak voor te stellen. We weten niet of minister Demir al stappen gezet heeft, we denken wel dat er al bodemonderzoeken gedaan worden. Het is belangrijk dat de overheden die mogelijke vervuiling opvolgen versterkt worden. In het akkoord staan geen concrete engagementen om dat te doen maar we weten dat erover gesproken wordt. We hebben er vertrouwen in dat de overheid dit nu ernstig zal aanpakken. “
Links:
– Saneringsverbond
– VITO studie over impact werken
Podcast: Play in new window | Download
Subscribe: Apple Podcasts | Android |
We belden met Frank Van Houtte van de actiegroep 
